13 Μαΐου 1821: Πώς η αδράνεια των Κορινθίων οδήγησε στην καθοριστική μάχη στο Βαλτέτσι



Η οργή του Παπαφλέσσα και η απελπισία του Κολοκοτρώνη όταν ο Κεχαγιάμπεης πέρασε ατουφέκιστος την Κορινθία...

Στις αρχές Απριλίου 1821 ο Κεχαγιάμπεης φεύγει από τα Ιωάννινα με 3500 στρατιώτες να κατέβει στο Μοριά να υπερασπιστεί την Τριπολιτσά και να καταπνίξει την Επανάσταση των Ελλήνων. Τον στέλνει ο Χουρσήτ πασάς, αφέντης της Τρίπολης, που πολεμάει στην Ήπειρο τον Αλή Πασά, με σκοπό να προστατέψει και την οικογένειά του που βρίσκεται στην Πελοπόννησο.

Περί τα μέσα Απριλίου ο Κεχαγιάμπεης φτάνει στο Μεσολόγγι και περνά δια θαλάσσης στον Ψαθόπυργο της Αχαΐας. Κατευθύνεται στην Κόρινθο. Περνάει από τη Βοστίτσα (Αίγιο) και την κατακαίει. Κατόπιν έρχεται στα Μαύρα Λιθάρια στις 21 Απριλίου, όπου συναντά μικρή αντίσταση από τον Σ. Χαραλάμπη, Ν. Πετιμεζά και Ν. Σολιώτη.

Ο Παπαφλέσσας από την Κόρινθο στέλνει τον Ιάκωβο Θεοδωρίδη και το Χριστόδουλο Μεξή να ανακόψουν την προέλαση των Τούρκων στο Μελίσσι. Τις εντολές υπακούει μόνον ο πρώτος, ο οποίος όμως, αν και αυτοαποκλήθηκε αργότερα «Αχιλλέας», αποδεικνύεται κατώτερος των περιστάσεων, αφού δειλιάζει και φεύγει από τη θέση του. Την τραγική αυτή κίνηση ο Θεοδωρίδης θα την επαναλάβει και έναν χρόνο αργότερα με την έλευση του Δράμαλη.

Ο Κεχαγιάμπεης στις 22 Απριλίου προελαύνει στη Βόχα. Στην Κόρινθο το κάστρο πολιορκείται από τους Πετιμεζαίους, τον Νικόλαο Σολιώτη και τον Παπαφλέσσα. Κοντά τους οι Κορίνθιοι οπλαρχηγοί Χατζή Μελέτης Ράτης από τα Πίσια, Σταύρος Νικολάου από την Κόρινθο, Λογοθέτης Ντουζίνας από τον Πόρο, Νικόλαος Οικονόμου από την Γκούρα, Μίχος Λελέκος από το Αγιονόρι και Αθανάσιος Δημόπουλος από την Περαχώρα, όπως μας παραδίδει στη διήγησή του ο Φωτάκος.

Από το πρωί της 22ας Απριλίου οι καπνοί από τα φλεγόμενα πλούσια χωριά της Βόχας πνίγουν τον Ακροκόρινθο. Ο Κεχαγιάμπεης συνεχίζει ακάθεκτος για το Κάστρο καίγοντας τα πάντα στο διάβα του.

Οι Έλληνες σκορπίζουν και η πολιορκία λύνεται. Κανείς από τους ντόπιους δεν τολμάει να σηκώσει κεφάλι. Η φοβερή Νουρή Χανούμ η μητέρα του Κιαμήλμπεη, ενδυναμώνεται με την παρουσία του Κεχαγιάμπεη και εξαπολύει πύρινες διαταγές. Όλοι οι ντόπιοι την τρέμουν. Βοχαΐτες, Δερβενοχωρίτες (κάτοικοι του Ισθμού) σκύβουν το κεφάλι.


Ο Παπαφλέσσας, σύμφωνα με την ιστόρηση του Φωτάκου, έξαλλος με τη δειλία των Κορινθίων εφαρμόζει σχέδιο δολιοφθοράς για να κατηγορήσει τους προύχοντες κυρίως της Βόχας έναντι της Νουρή Χανούμ. Βάζει φωτιά στο παλάτι του Κιαμήλ Μπέη στην Κόρινθο και το κάνει στάχτη. Η Νουρή οργίζεται και σκοτώνει τους ομήρους, μεταξύ των οποίων και τον Ανδρίκο Νοταρά.

Αυτή η κίνηση της μητέρας του Κιαμήλμπεη ήταν καθοριστική τόσο για την επανασύσταση της πολιορκίας μετά την αποχώρηση του Κεχαγιάμπεη, όσο και για την τύχη του γιου της όταν πιάστηκε αιχμάλωτος λίγους μήνες αργότερα στην Τρίπολη.

Οι πρόκριτοι Θεοχ. Ρέντης, Αναγν. Οικονομόπουλος, Παν. Τσολάκης και Μιχ. Λελέκος και οι οπλαρχηγοί Γ. Χελιώτης (Σοφικό), Χατζή Γιάννης Μάρκελλος, Γιουρούκος, Παπανίκας (Καστανιά), Παπαπιτσούνης (Ζευγολατιό), Κ. Τσολακόπουλος και Γ. Ντανόπουλος (Νεμέα) ενώνονται και αποφασίζουν την εκ νέου πολιορκία του Ακροκορίνθου, με καλύτερη οργάνωση και 1200 άνδρες.

Εν τω μεταξύ ο Κεχαγιάμπεης, σκοτώνει τον γιο της Μπουμπουλίνας, Γιάννη Γιαννούζα, λύνει και την πολιορκία του Άργους και φτάνει θριαμβευτής στην Τρίπολη ενώ ο Κολοκοτρώνης βλέπει απελπισμένος τους Έλληνες έτοιμους να παραδοθούν στην τύχη τους και να μην μπορούν να ενισχύσουν την Επανάσταση.

Το στρατόπεδο στο Βαλτέτσι
Ο Κολοκοτρώνης είχε από νωρίς εντοπίσει την αναγκαιότητα ύπαρξης στρατοπέδου στο Βαλτέτσι προκειμένου να σταθεί η πολιορκία της Τριπολιτσάς. Η πρώτη προσπάθειά του είχε διαλυθεί από την ασυνεννοησία και την αταξία των Ελλήνων, όμως ο Γέρος του Μοριά δεν το έβαλε κάτω.

Ξεκινάει πάλι με σκοπό να στήσει ισχυρό στρατόπεδο. 845 άνδρες υπό τους Ηλία Μαυρομιχάλη, Μήτρο Πέτροβα, Κεφάλα, Παπατσώνη, Νικήτα Φλέσσα, Ιωάννη Μαυρομιχάλη, Τουρκολέκα, Μπουραίους, Ιωαν. Κατσανό, Αθαν. Σιώρη και Κυριακό συγκεντρώνονται στο Βαλτέτσι με σκοπό την κατάληψη και οχύρωση των τριών λόφων που το περιβάλλουν.


Το Βαλτέτσι σήμερα. Διακρίνονται οι τρεις λόφοι που το περιβάλλουν.

Το Βαλτέτσι ήταν ένα εξαιρετικό φυσικό οχυρό, αφού περικλειόταν από υψώματα, που όταν οχυρώνονταν το έκαναν απροσπέλαστο. Επίσης βρισκόταν πάνω στις ανεφοδιαστικές διαδρομές της Τριπολιτσάς προς τον κάμπο και τη λίμνη Τάκκα. Η κατάληψή του και η οργάνωση ισχυρού ελληνικού στρατοπέδου ήταν καθοριστική για την έκβαση της πολιορκίας της Τρίπολης.

Ο Κολοκοτρώνης επιβλέπει ο ίδιος το κτίσιμο των προμαχώνων: «Κοιμόμουν στο Βαλτέτσι, γευμάτιζα στην Πιάνα, και δείπναγα στο Χρυσοβίτσι!», γράφει χαρακτηριστικά στα απομνημονεύματα του. Τον βορειοανατολικό προμαχώνα τον αναλαμβάνουν οι Γορτύνιοι και οι αδελφοί Φλέσσα. Τον δυτικό επανδρώνει ο γερο-Πέτροβας με τους Μεσσήνιους. Τον ανατολικό προμαχώνα αναλαμβάνουν να υπερασπίσουν οι Μαυρομιχαλαίοι με τους Μανιάτες, ενώ οι Μπουραίοι οχυρώνονται σε μία εκκλησία.

Όσο καλά όμως κι αν είχαν ετοιμαστεί οι οχυρώσεις του Βαλτετσίου οι Έλληνες είχαν ένα μεγάλο πρόβλημα: Δεν είχαν φυσέκια! Και μάλιστα πολλοί από τους υπερασπιστές του Βαλτετσίου ήσαν άοπλοι! Χρησιμοποιούσαν σφεντόνες και μαχαίρια για όπλα. Ο Κολοκοτρώνης ανήσυχος για αυτό, αφού έβαλε στις πρώτες σειρές τους πιο οπλισμένους, στέλνει τον Νικηταρά στο Ναύπλιο να πάρει μόλυβδο για να το λιώσουν και να το μετατρέψουν σε φυσέκια.

Το πρωί της 12ης Μαΐου 1821 ο Κεχαγιάμπεης βγαίνει από την Τρίπολη επικεφαλής 12.000 στρατιωτών. Πλησιάζει το Βαλτέτσι και χωρίζει το στρατό του σε 5 τμήματα. Το πρώτο σώμα 3.000 ανδρών με επικεφαλής τον Βαρδουνιώτη Ρουμπή κατευθύνεται βόρεια του Βαλτετσίου για να κάνει γενική επίθεση. Το δεύτερο σώμα 2.000 ιππέων πάει στο Καλογεροβούνι, μία ώρα νότια του Βαλτετσίου. Ένα σώμα 2000 ανδρών πιάνει την Ασέα, για να αποκλείσει κάθε τρόπο επικοινωνίας με το στρατόπεδο των Βερβένων. Στη συνέχεια άλλοι 2000 άνδρες καταλαμβάνει τους Αραχαμίτες και ο Μουσταφάμπεης με τους υπόλοιπους 3000 μένει στα μετόπισθεν.

Οι Τούρκοι επιτίθονται στους Ελληνικούς προμαχώνες με ορμή, όμως αυτοί έχουν τοποθετηθεί σε τόσο καλά διαλεγμένα σημεία που οι Έλληνες έχουν ελεύθερο πεδίο βολής. Η μάχη γενικεύεται… Βρισιές, φοβέρες, πυροβολισμοί, βογγητά ανακατεύονται όλα μαζί…


«Πού πας, βρε Κεχαγιάμπεη, τ’ Αλή πασά κοπέλι;
Εδώ δεν είναι Κόρινθος, δεν είναι Πέρα Χώρα,
δεν είναι τ’ αργίτικα κρασιά, του Μπέλεση τα κριάρια.
Εδώ είν’ ορδή Καρύταινας, μανιάτικο ντουφέκι,
Κολοκοτρώνης αρχηγός με το Μαυρομιχάλη».ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ


Ξαφνικά στο ύψωμα Ρεζενίκου ξεπροβάλλει μία Ελληνική σημαία! Ο Κολοκοτρώνης με 800 τυφεκιοφόρους εμφανίζεται και καταλαμβάνει ένα ύψωμα βόρεια του χωριού πυροβολώντας τους Τούρκους από τα νώτα. Λίγο αργότερα εμφανίζεται και ο Δημήτρης Πλαπούτας με άλλα 800 παλικάρια και πιάνει τις ίδιες θέσεις με τον Κολοκοτρώνη.

Ο Κεχαγιάμπεης βλέποντας την εξέλιξη στέλνει το σώμα που ήταν στο Καλογεροβούνι να επιτεθεί και να βοηθήσει τον Ρουμπή. Σύντομα όμως το σώμα αυτό υποχωρεί με βαρύτατες απώλειες. Τότε βάζει μπρος τα κανόνια, τα οποία όμως δεν ήσαν κατάλληλα για ορεινές περιοχές. Κάθε τους βολή είτε χτυπούσε τους άνδρες του Ρουμπή είτε έσκαγε στο χώμα μακριά από το σημείο της μάχης. Στο τέλος τα απέσυρε. Ο Κολοκοτρώνης παρακολουθούσε την μάχη τρίβοντας τα χέρια του από χαρά! Είχε καταφέρει περικυκλώσει τον Τούρκικο στρατό μέσα στο Βαλτέτσι!

Μεριάστε είμαι ο Κολοκοτρώνης!

Τη νύχτα της 12ης προς 13η Μαΐου οι Έλληνες πρέπει να μπουν οπωσδήποτε στο Βαλτέτσι και να ενισχύσουν τους «έγκλειστους» με τρόφιμα και κυρίως πολεμοφόδια, που όπως είπαμε είχαν ελάχιστα. Την τολμηρή αποστολή αναλαμβάνει ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης με λίγους άνδρες. Φτάνει κοντά στις τουρκικές γραμμές και βροντοφωνάζει:

-Είμαι ο Κολοκοτρώνης! Μεριάστε γιατί σας έφαγα!

Και οι Τούρκοι, που επί χρόνια έχουν πλάσει στο μυαλό τους μια τρομακτική εικόνα για τον Γέρο του Μωριά, κυριολεκτικά τον αφήνουν να περάσει ανάμεσά τους! Περνάει λοιπόν μέσα στο Βαλτέτσι παραδίδει τα πολεμοφόδια και με τον ίδιο τρόπο βγαίνει πάλι έξω!

Τα μεσάνυχτα φτάνει επιπλέον ελληνική βοήθεια από τα Βέρβενα. 300 γενναίοι άνδρες υπό τον Αντώνη Μαυρομιχάλη, τον Πέτρο Βαρβιτσιώτη και τον Πουλικάκο επιτίθονται στα νώτα των Τούρκων. 17 από αυτούς σπάνε τις τουρκικές γραμμές μπαίνουν στο Βαλτέτσι και ενημερώνουν τους συμπατριώτες τους πως με την ανατολή του ηλίου θα έρθουν επιπλέον ενισχύσεις. Και πράγματι με το πρώτο φως του ήλιου φτάνουν άλλοι 400 άνδρες υπό τους Παναγιώτη Γιατράκο και Αναγνώστη Κονδάκη.



Το πρωί της 13ης Μαΐου 1821 ο Κεχαγιάμπεης μαθαίνει ότι καταφτάνει και ο Νικηταράς από το Ναύπλιο με νέα πολεμοφόδια και άλλα 800 παλικάρια. Ο Τούρκος αρχηγός σαστίζει και διατάζει γενική υποχώρηση. Τα στρατεύματά του υποχωρούν.

Τότε ο Κολοκοτρώνης αρπάζει την ευκαιρία και διατάζει γενική αντεπίθεση! Οι Τούρκοι αποχωρούν πανικόβλητοι πετώντας τα όπλα τους και οι Έλληνες τους καταδιώκουν σχεδόν μέχρι τα τείχη της Τριπολιτσάς. Έπειτα, εγκαταλείπουν την καταδίωξη και συλλέγουν τα πεταμένα όπλα.

Ο απολογισμός της μάχης φρικτός για τις τουρκικές ορδές: Πάνω από 500 νεκροί και πλέον των 600 τραυματιών. Αντίθετα οι ελληνικές απώλειες είναι ολιγάριθμες και το πλιάτσικο πλούσιο: Τα όπλα και τα πολεμοφόδια ήταν τόσα πολλά που μπορούσαν να εξοπλιστούν πλήρως 4000 Έλληνες.


Η μάχη στο Βαλτέτσι ζωγραφισμένη από τον Μακρυγιάννη.

Η 13η Μαΐου 1821 είχε περάσει στην Ελληνική Ιστορία ως η μέρα σταθμός για την Ελληνική Επανάσταση. Η νίκη των Ελλήνων εδραίωσε την πολιορκία της Τριπολιτσάς και έσφιξε τον κλοιό γύρω από την πρωτεύουσα του Μωριά. Οι Τούρκοι θα έκαναν άλλη μία απέλπιδα προσπάθεια λίγες μέρες αργότερα στα Δολιανά, για να εγκαταλείψουν οριστικά τις προσπάθειες να σπάσουν τον ελληνικό κλοιό.

Τη σπουδαιότητα της νίκης στο Βαλτέτσι σημειώνει ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του:


«Πρέπει να νηστεύσομε όλοι δια δοξολογίαν εκείνης της ημέρας και να δοξάζεται αιώνας αιώνων εωσού στέκει το έθνος,
διατί ήτον η ελευθερία της Πατρίδος».

Πηγές:

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Previous
Next Post »